г. Алматы, улица Достык, дом 132, 4 этаж
Мадина Баймуханова
Head of Data
Қымыз – маусымдық әсері ерекше айқын байқалатын санаттардың бірі болып қала береді. Сауда нүктелерінің тұрақты базасынан наурыз айындағы белсенділік қаңтар мен ақпанға қарағанда айтарлықтай артатыны көрінеді. Сонымен қатар, Наурыз мерекесі кезіндегі шарықтау шегінен кейін бұл санат бірден қысқы деңгейге оралмайды. Белсенділік келесі айларда да жыл басымен салыстырғанда жоғарырақ болып қалады.
Нарық үшін бұл маңызды сигнал. Қымыз үшін Наурыз – жай ғана күнтізбелік қысқа мерзімді дүмпу емес. Бұл сұраныстың үдеу нүктесі деуге болады, одан кейін бұл санат біраз уақыт бойы жоғары деңгейде сақталады. Өндірушілер, жеткізушілер және бөлшек сауда үшін бұл маусымға алдын ала дайындалу керек екенін және тек мерекелік аптада ғана жұмыс істеу жеткіліксіз екенін білдіреді.
Егер жалпы түсімге емес, белсенді нүктелер санына шаққандағы нормаланған түсімге қарайтын болсақ, көрініс әлдеқайда айқынырақ болады. Қымыз сатудың ең жоғары қарқындылығын HoReCa және Заманауи сауда көрсетеді. Екі арна да медианалық деңгейден жоғары болып шықты. Бұл бірдей нүктелер санына шаққанда, дәл осы жерде аталған санат ең көп түсім әкелетінін білдіреді.
Дәстүрлі сауда басқаша көрінеді. Ол нарықты кеңінен қамтуы мүмкін, бірақ сату тереңдігі жағынан қалыс қалады. Басқаша айтқанда, онда қымыз бар, бірақ орта есеппен бір нүктеге шаққандағы сатылым HoReCa мен заманауи саудаға қарағанда төмен. Коммерциялық тұрғыдан түсіндіру үшін бұл маңызды айырмашылық. Бір арна нарықты қамту үшін жақсы болса, екіншісі сату тығыздығы үшін тиімді.
Электрондық сауда да медианадан жоғары көрінеді, бірақ бұл тұжырымға сақтықпен қараған жөн. Бұл арнада әдетте бақылаулар аз болады, сондықтан жекелеген ірі ойыншылар қорытынды көрсеткішке күштірек әсер етуі мүмкін.
Заманауи сауданың 100 нүктесіне нормалағаннан кейін, санаттың ең үлкен күші тек ірі қалаларда ғана шоғырланбағаны көрінеді. Қарқындылық бойынша Маңғыстау облысы көш бастап тұр. Одан кейін Түркістан облысы келеді. Алматы мен Астана ауқымы жағынан маңызды нарықтар болып қала береді, бірақ бірдей нүктелер санына шаққандағы түсім бойынша абсолютті көшбасшы болып көрінбейді.
Бұл бизнес үшін маңызды тұжырым. Нарыққа тек абсолютті түсім бойынша қараған кезде, базаны қамтуы ең жақсы ірі қалалар мен аймақтар әрқашан дерлік алға шығады. Бірақ нормалаудан кейін нюанстар байқалады. Бірқатар батыс және оңтүстік аймақтарда қымыз ірі қалаларға қарағанда тығызырақ және тұрақтырақ сатылады.
Жеткізушілер мен өндірушілер үшін бұл нарықтың тек ауқымына қарайтын болсақ, санаттың нақты күші бағаланбай қалуы мүмкін екенін білдіреді. Бөлшек сауда желілері мен дистрибьюторлар үшін бұл санат жай ғана бар емес, сонымен қатар бірдей нүктелер санына шаққанда жоғары түсім көрсететін аймақтармен мұқият жұмыс істеуге шақыратын аргумент.
Қымыздың бағалық көрінісі айтарлықтай жинақы көрінеді. Түсімнің негізгі көлемі 1000-нан 2000 теңгеге дейінгі аралықта қалыптасады. Ақшалай сұраныстың негізгі өзегі дәл осы іргелес екі диапазонға тиесілі. Төменірек бағалардың қосатын үлесі айтарлықтай аз, ал жоғарғы диапазондар тауашалық (нишалық) болып қалады.
Бұл дәліздің ішінде заманауи және дәстүрлі сауда ерекше байқалады. Бұл бүгінде қымыз нарығының шеткі бағалық позицияларға емес, орташа баға сегментіне сүйенетінін көрсетеді. Бизнес үшін бұл пайдалы бағдар. Егер негізгі сұранысқа ілігу міндеті тұрса, дәл осы 1000–2000 теңге диапазоны шешуші болып көрінеді.
Қаптама көлемі бойынша қымыз нарығы бағаға қарағанда одан да көбірек шоғырланған болып көрінеді. Негізгі 1л формат санаттағы барлық түсімнің 80.1%-ын береді, ал маңыздылығы бойынша екінші орындағы 0,5л көлем тағы 14.5% қосады. Осылайша, барлық дерлік ақшалай сұраныс тек екі форматта шоғырланған, ал қалған көлемдер тауашалық күйде қалады.
Бизнес үшін бұл маңызды бағдар. Бүгінгі таңда қымыз санаты тең құнды форматтардың кең жиынтығына емес, өте нақты өзекке негізделген. Бұл ассортиментпен, сөреге қоюмен және жеткізумен жұмыс істеген кезде негізгі көлемді қосымша (факультативті) ретінде қарастыруға болмайтынын білдіреді. Дәл сол көлем сұранысқа кірудің негізгі нүктесі болып табылады, ал екінші көлем қосымша формат ретінде жұмыс істейді. Қаптама бойынша басқа шешімдер, деректерге сүйенсек, әлдеқайда аз рөл атқарады.
Жиналған деректер тұтас көріністі көрсетеді. Наурыз қымызға деген сұранысты айтарлықтай арттырады. Наурыз айынан кейін белсенділік бірден қысқы деңгейге оралмайды. Сату тереңдігі бойынша HoReCa мен заманауи сауда ең мықты болып шықты. Заманауи сауданың ішінде Маңғыстау және Түркістан облыстары ерекше көзге түседі. Негізгі ақшалай сұраныс 1000–2000 теңге баға диапазонында шоғырланған.
Өндіруші үшін бұл санатпен маусымдық жұмысты мерекені бір ғана дата ретінде қарастырып қоймай, жоғары сұранысқа ие ұзағырақ кезеңнің айналасында құру керек екенін білдіреді. Бөлшек сауда үшін бұл қымыздың тек кеңінен ұсынылуын ғана емес, сонымен қатар сөремен, көлемдермен және бағамен мұқият жұмыс істеуді талап ететіндігінің белгісі. Дистрибьютор үшін бұл санаттың максималды күші нарық ауқымы үлкен жерлерде ғана бола бермейтіні туралы ескерту.
Егер санатқа шағын дүкендер мен жергілікті бөлшек сауда тұрғысынан қарайтын болсақ, қымызға қатысты бірнеше практикалық тұжырым бар. Біріншіден, Наурыз – сатып алуды алдын ала күшейтуді қажет ететін сәт. Екіншіден, негізгі ақшалай сұраныс орташа баға диапазонында орналасқан, демек, дәл осы жерде ассортименттен қателеспеу өте маңызды. Үшіншіден, ірі нарықтар туралы жалпы түсініктерге ғана емес, санат жоғары сату қарқындылығын көрсететін нақты аймақтарға да назар аударған жөн.
Ірі өндірушілер, желілер және дистрибьюторлар үшін бұл санат маусымдық дүмпуді түсінікті коммерциялық құрылыммен үйлестіретіндігімен қызықты. Мұнда негізгі арналар, жоғары күші бар аймақтық ошақтар және негізгі түсім шоғырланған тұрақты баға дәлізі анық көрінеді. Бұл маусымдық жеткізілімдерді дәлірек жоспарлауға, нарықтағы қатысуды күшейту үшін аймақтарды таңдауға және бағаларды ұқыпты басқаруға мүмкіндік береді.
Материалдың негізіне Қазақстан бойынша 2023–2026 жылдардағы кассалық деректер алынды.
Маусымдық профиль қарастырылып отырған барлық уақыт аралығында белсенді болған сауда нүктелерінің тұрақты өзегінде құрылған. Бұл нүктелердің қосылуы немесе жабылуы салдарынан болатын ауытқуларды азайтуға және санат белсенділігінің өзгеруін нақтырақ көруге мүмкіндік береді.
Арналар мен аймақтар бойынша салыстыру жалпы түсім бойынша емес, нормаланған көрсеткіштер бойынша орындалды. Арналар үшін арнаның 100 белсенді нүктесіне шаққандағы түсім пайдаланылды. Заманауи сауда аймақтары үшін заманауи сауданың 100 нүктесіне шаққандағы түсім қолданылды. Мұндай тәсіл базаны қамтудағы айырмашылықтардың әсерін бәсеңдетуге және салыстыруды санаттың нақты күшіне жақындатуға көмектеседі.
Баға блогы қымыздан түсетін түсімнің баға диапазондары мен арналар бойынша үлестірілуін көрсетеді.
Бұл мақала чек деректері негізінде жасалған және нақты сұраныс бойынша салыстырмалы түрде қысқа мерзімде дайындауға болатын шағын санаттық есептің қандай болуы мүмкін екенін көрсетеді. Мұндай формат үлкен зерттеудің ұзақ циклінсіз сұраныс, маусымдылық, сату арналары, аймақтар мен баға диапазондары бойынша базалық көріністі жылдам жинауға мүмкіндік береді.
Бизнес үшін бұл нарыққа жалпы шолу емес, қызықтыратын санат бойынша жинақы аналитикалық кесінді алудың және оны ассортимент, баға, жеткізу және маусымдық жұмыс бойынша нақтырақ шешімдер қабылдау үшін пайдаланудың ыңғайлы тәсілі.
Материалдарды пайдалану кезінде saudata.kz дереккөзіне сілтеме жасау міндетті.
Ваша заявка успешно отправлена.
Что дальше?
На указанную вами электронную почту будет направлен доступ к демо-версии для ознакомления с нашим Продуктом.
